Dans la mme rubrique

Instat Madagasikara Antontan'isa tamin'ny 2012 no mbola ampiasaina

23/07/2019

Mbola antontanisa tamin'ny taona 2012 no ampiasain'ny INSTAT amin'izao fotoana izao hijerena ny faripiainan'ireo tokantrano Malagasy.

Instat Madagasikara Antontan'isa tamin'ny 2012 no mbola ampiasaina

Hamaky ny tohiny...

Arina fandrehitra eto Antananarivo Niakatra 50% ny vidiny

23/07/2019

Nahitana fiakarany 50% ny vidin'ny arina fandrehitra eto an-drenivohitra tato anatin’ny 2 volana. Tafakatra 23 000 ka hatramin’ny 30 000 Ariary ny vidiny amin’izao fotoana raha manodidina ny 17 000 ka hatramin’ny 20 000 Ar teo aloha.

Arina fandrehitra eto Antananarivo Niakatra 50% ny vidiny

Hamaky ny tohiny...

Taha-bola Taratry ny tanjaky ny toekarena

22/07/2019

Samy manana ny taha-bola na ny “taux de change” mety aminy ny firenena tsirairay arakaraky ny zava-misy ao aminy. Miankina amin’ny toetoetran’ny toekarena any amin’ny firenena no hametrahana ny taha-bola mifandraika amin’izany.

Taha-bola Taratry ny tanjaky ny toekarena

Hamaky ny tohiny...

Tetikasa Fihariana Mahatratra 50 486 ny dosie voaray

22/07/2019

Miisa 50 486 ireo antontan-taratasy voaray eo anivon`ny Antenimieran`ny varotra manerana ny faritra 22 eto Madagasikara mahakasika ny fandaharanasa

Tetikasa Fihariana Mahatratra 50 486 ny dosie voaray

Hamaky ny tohiny...

Tantsaha eto Madagasikara Vitsy no afaka mindram-bola

22/07/2019

Ambany ny tahan’ny tantsaha mahazo fahafahana mindram-bola sy manatona eny anivon’ireny ivontoerana manao fampindramam-bola ireny amin’izao.

Tantsaha eto Madagasikara Vitsy no afaka mindram-bola

Hamaky ny tohiny...

Tantely avy eto Madagasikara Anisan`ny tsara indrindra maneran-tany

18/07/2019

Tafakatra amin’ny dingana famaranana amin`ny « Start-up : Entrepreneur-ship World cup” ny orinasa Ikiray Miel de Madagascar, izay orinasa mpamokatra tantely avy eto amintsika.

Tantely avy eto Madagasikara Anisan`ny tsara indrindra maneran-tany

Hamaky ny tohiny...

Fanondranana lavanila taona 2019 Niakatra 15% ny tombombarotra

17/07/2019

Raha oharina ny taona 2018 dia niakatra 15% ny tombony azo tamin’ny fanondranana lavanila teto Madagasikara tamin’ity fiandohan’ny taona ity.

Fanondranana lavanila taona 2019 Niakatra 15% ny tombombarotra

Hamaky ny tohiny...


Dossier

Fahaleovantenan’i Madagasikara Tsy maharesy lahatra hatreto

25/06/2019

26 jona 1960 – 26 jona 2019. Feno 59 taona rahampitso ny nanambarana amin’ny fomba ofisialy fa firenena mahaleotena i Madagasikara rehefa avy nozanahan’ny frantsay nandritry ny 63 taona (1897 – 1960).

 

Raha atao indray mijery anefa ny fiainan’ny Malagasy ankehitriny dia samy mahita ny olom-pirenena fa niha sarotra. Tsy mety miato tanteraka ny savorovoro politika. Mbola mitohy sy misy mivoy ny ady mangatsiaka eo amin’ny “afovoantany” sy ny “anindrantany”. Mipetraka ny fanontaniana hoe firy isan-jaton’ny Malagasy ankehitriny marina tokoa moa izany no tena mbola tia ny tanindrazany ? Mbola misy maty foana isaky ny misy tolona lalovan’ny firenena ary ny mahagaga dia hita ho mitombina hatrany ny fehezantenin’ny filoham-pirenena teo aloha, Didier Ratsiraka hoe “Mora manadino ny Malagasy.” Hatramin’izao fotoana izao dia maro ny adihevitra mipetraka mikasika ny atao hoe fanjanahantany sy fahaleovantena. Fa inona tokoa no zava-nitranga ara-tantara ?

Ireo marika

Ny sainam-pirenena (fotsy, mena, maitso), ny hiram-pirenena (“Ry tanindrazanay malala”, misy andininy 3, nosoratan’ny pasitera Rahajason ary Norbert Raharisoa kosa no nanao ny feony.), ny tenim-pirenena (Malagasy). Ireo 3 ireo no marika voalohany famantarana fa mahaleotena ny firenena iray.

Fintin’ireo rakitsoratra

Amin’ny ankapobeny, voalaza fa fiarahamonim-bazimba no nisy teto Madagasikara talohan’ny fifandonan’izy ireo tamin’ny ireo mpiavy avy amina firenena samihafa toa an’i Malaizia sy indonezia. Rehefa nivoatra teny ny fiarahamonina dia nanomboka ny vanim-potoana faha mpanjaka izay nifarana ny taona 1897 rehefa resy tosiky ny tafiky ny jeneraly frantsay Gallieni, nampitantanina an’i Madagasikara tamin’izany, ny mpiantafiky ny mpanjaka Ranavalona III, mpanjaka farany teto Madagasikara. Asa an-terivozona, karama varimasaka, fakan’ny vazaha ny tanin’ny Malagasy. Izany amin’ny ankapobeny no niainan’ireo Malagasy tao anatin’ny fanjanahantany izay nadikan’ny frantsay hoe “colonisation”. 

14 oktobra 1958

Ny 14 oktobra 1958 no nanambaran’ny fitondrana frantsay fa repoblika i Madagasikara nanomboka teo ary notendrena ho filoham-pirenena Malagasy voalohany ny filoha Philibert Tsiranana. Teo anelanelan’ny taona 1946 sy 1947 no tena namaivay ireo tolon’ny firenena zanatany ary anisan’izany ny zanatany frantsay. Nitohivakana izany ary niampy tsindry iraisampirenena ihany koa ary dia saika nanome fahaleovantena ireo firenena nozanahany avokoa taty aoriana ireo firenen-dehibe.

26 jona 1960

Teo amin’ny kianjaben’i Mahamasina, Antananarivo, no nanambaran’ny fitondrana frantsay misahana an’i Madagasikara, notarihan’ny jeneraly Charles De Gaulle, tamin’ny fomba ofisialy fa firenena mahaleotena amin’izay ny nosintsika. Na izany aza anefa dia hetsika nanehoana tsy fahafaham-po momba izany sy nahenoana voalohany ihany koa fa fahaleovantena sarintsariny no nomen’ny frantsay antsika ny nitranga tamin’ny 13 mey 1972. Mbola maro ankehitriny ireo endrika isehoan’izay tsy fahaleovantena izay amin’ny lafiny rehetra raha ny fanehoan-kevitr’ireo olom-pirenena ankehitriny.

Gerard Ramamimampionona, mpahay fiarahamonina, filoha lefitry ny CFM

“ … Tsy mbola mahaleotena isika. Niala tamin’ny fanjanahantany mivantana fa mbola miaina fanjanahana an-kolaka ary tsy mahaleotena amin’ny lafiny rehetra. Tsy mbola tafaverina ireo soatoavina nopotehin’ny olona izay nametraka ny maha izy azy antsika toy ny fihavanana. Mbola mitohy foana ny zarazarao hanjakana eo anivon’ny fiarahamonina tao anatin’izay 59 taona izay ary tsy hifanomezan-tsiny io fa miantso ny fahatsapan-tenan’ny rehetra hanao ezaka mba hanana fahadiovana ara-tsaina, ara-pitantanana, ara-batana sy ny hafa. Azo avadika ny tantara ary ohatra amin’izany i Rwanda sy Afrika Atsimo. Ny an’ireny moa hita maso be ilay endriky ny ady sy ny tsy fihavanana dia mora naravona saingy ny antsika feno ady mangatsiaka maro karazana.”(sary 1)

Mirana Landivololona, renim-pianakaviana

“ Anarana fotsiny ilay fahaleovantena raha mijery ny ankehitriny. Tsy dia tena hitako loatra aloha hatramin’izay niainako satria tena mbola hita be hoe manana fahefana be eto ny vahiny ary ny ankabeazan’ny Malagasy dia mbola eo ambany vahohon’ny mpampiasa vahiny. Saika vahiny no tompon’ny ankamaroan’ireo orinasa eto Madagasikara. Ny fibaikoana amin’ny raharaham-pirenena dia mila ny hevitry ny avy any ivelany foana matetika. Na ny miaramila aza dia matetika ambany fitarihan’izay antoko matanjaka fa tsy tena hita ny maha tandroka aron’ny vozon’ny vahoaka azy.”(sary 2)

Marc Raharison, raim-pianakaviana

“Raha ny hitako sy niainako dia sarintsariny ihany ilay fahaleovantena. Teo amin’ny fitondrana Ramanantsoa ihany angamba no nisy firaisankina sy fiaraha-mientan’ny Malagasy. Saribakolim-bazaha foana hatramin’izao aloha. Foto-kevitra avy any ivelany no nentina nitantana ny firenena, hany ka tsy dia hita izay voka-tsoa azo avy aminy na fivoarana ara-tsaina na toekarena. Ilay Malagasy hifamelona ao anaty fahaleovantena mihitsy no tsy misy satria tsy mifanitsy amin’ny toetsain’ny Malagasy ny zavatra nezahana nasisika tao an-dohany.” (Sary 3)

Jean Jacques Ratsietison, mpahay toekarena

“Ny fiandrianam-pirenena amin’ny vola no fahaleovantena voalohany satria io no hozatry ny fiainana. Didim-panjakana no mamerina sy manala an’io. Mamerina ny taha-bola tsy miovaova. Mampiakatra ny sandam-bola 100% na mihoatra. Raha 200% io dia mihena amin’ny ampahefany ny sandan’ny vidim-piainana. Tsy ahaleontena na oviana isika raha tsy azo io. Mila miala amin’ny MID no dikan’izany ary tsy “miracle” izany no nahatafavoaka an’I Rwanda fa politika toy izany.” (Sary 4)

Araka izany dia hita ho mbola tsy maharesy lahatra ny maro hatreto ity hoe fahaleovantenan’ny Malagasy ity ary miankina amintsika ihany anefa no tena hahazoana azy, raha ireo fanehoan-kevitra.

Nanangona sy nandrindra: J. Mirija

 <<Retour

 

Réagissez sur l'article - 0 réaction(s)

Hametraka fanamarihana

Captcha Recharger l'image

Copyright 2009 Tia Tanindrazana